Hợp đồng vĩnh cửu là gì? Hướng dẫn dễ hiểu cho người mới

Hợp đồng vĩnh cửu là gì

Hợp đồng vĩnh cửu, thường gọi là perps, là một sản phẩm rất phổ biến trong thị trường crypto. Bạn không mua trực tiếp BTC hay ETH, mà giao dịch theo hướng biến động giá của chúng.

Nếu bạn nghĩ BTC sẽ tăng, bạn mở vị thế long. Nếu bạn nghĩ BTC sẽ giảm, bạn mở vị thế short. Khi đoán đúng hướng, vị thế có thể có lợi nhuận. Khi sai hướng, bạn sẽ chịu lỗ.

Khác biệt lớn nhất với giao dịch spot là: spot là mua tài sản thật, còn hợp đồng vĩnh cửu là giao dịch hướng giá. Vì vậy bạn có thể tham gia biến động giá BTC mà không cần nắm giữ BTC trực tiếp.

Long và short

Long và short là hai khái niệm người mới thường dễ nhầm.

• Long: bạn kỳ vọng giá sẽ tăng.
• Short: bạn kỳ vọng giá sẽ giảm.

Ví dụ BTC đang ở 60.000 USDT. Nếu bạn mở long và BTC tăng lên 61.000 USDT, bạn đã đúng hướng. Nếu bạn mở short, cùng mức tăng đó sẽ tạo ra khoản lỗ.

Perps không chỉ dùng trong thị trường tăng. Bạn cũng có thể giao dịch khi thị trường giảm. Nhưng điều này đòi hỏi bạn phải hiểu rõ hướng đi, điểm vào lệnh và quản trị rủi ro.

Đòn bẩy là công cụ khuếch đại

Điểm hấp dẫn của hợp đồng vĩnh cửu là leverage, tức đòn bẩy.

Ví dụ bạn có 1.000 USDT và dùng đòn bẩy 5x, bạn có thể mở vị thế có giá trị danh nghĩa 5.000 USDT. Nếu giá đi đúng hướng, lợi nhuận được khuếch đại.

Nhưng thua lỗ cũng được khuếch đại. Đòn bẩy không làm phân tích của bạn chính xác hơn. Nó chỉ làm kết quả lớn hơn.

Sai lầm phổ biến của người mới không chỉ là đoán sai hướng, mà là vào vị thế quá lớn hoặc dùng đòn bẩy quá cao.

Ký quỹ và thanh lý

Khi giao dịch hợp đồng vĩnh cửu, bạn cần margin, tức tiền ký quỹ. Khoản này dùng để duy trì vị thế.

Nếu thị trường đi ngược hướng, khoản lỗ sẽ trừ vào ký quỹ. Khi ký quỹ không còn đủ để duy trì vị thế, liquidation, hay thanh lý bắt buộc, có thể xảy ra.

Trong perps, bạn không thể nghĩ rằng “chưa đóng lệnh thì chưa lỗ”. Nếu giá chạm mức thanh lý, hệ thống có thể tự động đóng vị thế của bạn.

Trước khi vào lệnh, hãy tự hỏi:

• Tôi có thể chấp nhận lỗ tối đa bao nhiêu?
• Nếu sai, điểm stop loss ở đâu?
• Đòn bẩy hiện tại có quá cao không?

Nếu chưa có câu trả lời, tốt hơn là đừng vội giao dịch.

Funding rate là chi phí nắm giữ

Hợp đồng vĩnh cửu không có ngày đáo hạn. Vì vậy nó dùng funding rate để giữ giá hợp đồng gần với giá spot.

Bạn có thể hiểu funding rate như chi phí nắm giữ giữa phe long và phe short. Khi quá nhiều người long, bên long có thể trả phí cho bên short. Khi quá nhiều người short, bên short có thể trả phí cho bên long.

Funding rate không phải tín hiệu mua bán trực tiếp. Giá trị của nó nằm ở việc cho bạn thấy bên nào đang quá đông.

Nếu BTC đã tăng mạnh và funding rate cũng tăng cao, điều đó có thể cho thấy nhiều trader đang đuổi theo lệnh long. Khi giá đảo chiều, các vị thế dùng đòn bẩy có thể chịu áp lực lớn.

Người mới nên bắt đầu thế nào

Nếu bạn mới làm quen, hãy xem hợp đồng vĩnh cửu là công cụ học tập trước khi xem nó là công cụ kiếm tiền nhanh.

Cách tiếp cận thận trọng hơn:

1. Dùng vị thế rất nhỏ để làm quen.
2. Không dùng đòn bẩy cao ngay từ đầu.
3. Đặt stop loss trước khi vào lệnh.
4. Không tăng rủi ro chỉ vì thắng một lệnh.
5. Không giao dịch khi cảm xúc quá mạnh.

Điều khó không phải là bấm long hay short. Điều khó là kiểm soát rủi ro khi thị trường biến động nhanh.

Kết luận

Hợp đồng vĩnh cửu không quá bí ẩn. Cốt lõi của nó là giao dịch hướng giá bằng long hoặc short, dùng đòn bẩy để tăng hiệu quả vốn và đồng thời chấp nhận rủi ro cao hơn.

Với người mới và trader trình độ trung cấp, điều quan trọng nhất không phải là tìm lợi nhuận lớn ngay lập tức. Trước tiên hãy hiểu long, short, ký quỹ, đòn bẩy, funding rate và thanh lý.

Perps không phải sản phẩm cần tránh hoàn toàn, nhưng cũng không nên dùng tùy tiện. Học luật chơi trước, kiểm soát rủi ro trước, rồi mới nghĩ đến lợi nhuận.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Nội dung này chỉ phục vụ mục đích giáo dục và nghiên cứu thị trường, không phải lời khuyên đầu tư hay giao dịch. Crypto asset và hợp đồng vĩnh cửu có rủi ro cao và có thể gây mất vốn. Hãy tự nghiên cứu và quản trị rủi ro cẩn thận.